Panele bifacjalne oferują realny potencjał zwiększenia uzysków energii, ale tylko wtedy, gdy zostaną prawidłowo zamontowane. W praktyce to właśnie sposób instalacji, a nie sam wybór modułów, decyduje o tym, czy technologia dwustronna faktycznie przyniesie oczekiwane korzyści. Dlatego pytanie o to, jak montować panele bifacial coraz częściej pojawia się zarówno u inwestorów prywatnych, jak i przemysłowych.
Warto dodać, że efekt bifacjalny w największym stopniu zależy od warunków otoczenia. Liczy się nie tylko konstrukcja i podłoże, ale także zacienienie, rozkład promieniowania w ciągu dnia oraz udział światła rozproszonego. Z tego powodu dwa pozornie podobne projekty mogą dawać bardzo różne wyniki.
Jak montować panele bifacial, aby wykorzystać ich potencjał?
Panele bifacjalne różnią się od klasycznych modułów fotowoltaicznych tym, że generują energię nie tylko z przedniej, ale również z tylnej strony. Aby było to możliwe, konieczne jest zapewnienie swobodnego dostępu światła do tylnej powierzchni panelu. Montaż na płasko, bez odpowiedniego prześwitu pod modułem, znacząco ogranicza ich efektywność.
Najważniejsze zasady:
- zachowanie prześwitu pod panelami, minimum 50 cm, a optymalnie 80 do 100 cm,
- unikanie pełnych powierzchni pod modułami, które pochłaniają światło,
- ograniczenie elementów zacieniających, takich jak belki, balasty, masywne profile.
Warto doprecyzować, że podane odległości mają charakter orientacyjny. Docelowy prześwit zależy od geometrii konstrukcji, kąta nachylenia, sposobu prowadzenia okablowania oraz planowanej pracy w sezonie zimowym, gdy słońce jest niżej i zacienienie międzyrzędowe rośnie.
To punkt wyjścia do dalszych decyzji projektowych.
Czytaj także: Panele bifacjalne – co to jest? Czy wymagają specjalnej konstrukcji wsporczej?
Czy panele bifacjalne można montować na dachu?
To jedno z najczęstszych pytań. Odpowiedź brzmi: tak, ale nie na każdym dachu i nie w każdy sposób.
Panele bifacjalne najlepiej sprawdzają się:
- na dachach płaskich,
- na konstrukcjach podniesionych,
- tam, gdzie możliwe jest zastosowanie jasnego pokrycia lub membrany.
Przy konstrukcjach na dachach skośnych, gdzie moduły leżą blisko pokrycia, tylna strona panelu pozostaje zacieniona. W takich warunkach korzyści z technologii dwustronnej są zwykle ograniczone, a w skrajnych przypadkach mogą być pomijalne. Dlatego analizując, jak montować panele bifacial na dachu, zawsze należy uwzględnić geometrię, materiał pokrycia oraz planowane odległości modułu od powierzchni dachu.
W praktyce częstym błędem jest oczekiwanie dużego wzrostu uzysków w sytuacji, gdy montaż nie zapewnia dostępu światła do tylnej strony panelu. Wtedy moduł bifacjalny pracuje bardzo podobnie jak standardowy.
Co pod panele bifacjalne? Znaczenie podłoża
Odpowiedź na pytanie o to, co pod panele bifacjalne sprawdzi się najlepiej, ma szczególne znaczenie dla uzysków energii. To właśnie powierzchnia pod instalacją decyduje, ile światła zostanie odbite i wykorzystane przez tylną stronę modułu.
Najczęściej stosowane rozwiązania to:
- biała membrana dachowa,
- jasny żwir lub grys,
- beton o wysokim współczynniku odbicia,
- specjalne powłoki refleksyjne.
Warto doprecyzować, że kluczowym parametrem jest albedo, czyli zdolność powierzchni do odbijania promieniowania. Jasne podłoże może istotnie zwiększyć udział światła docierającego do tylnej strony modułu, ale efekt zależy także od kąta padania promieni i stopnia zabrudzenia powierzchni. W praktyce zabrudzenie membrany, żwiru lub betonu potrafi obniżyć efekt bifacjalny w czasie, dlatego warto uwzględnić utrzymanie powierzchni w założeniach eksploatacyjnych.
W praktyce inwestorzy często pytają również, co dać pod panele bifacial, aby poprawić wydajność już istniejącej instalacji. W wielu przypadkach wystarczy zmiana nawierzchni lub jej rozjaśnienie, bez ingerencji w same moduły.
Konstrukcja montażowa: najważniejszy element instalacji
Analizując, jak montować panele bifacial, nie można pominąć konstrukcji wsporczej. Powinna ona:
- mieć wąskie profile,
- minimalizować zacienienie tylnej strony paneli,
- umożliwiać swobodny przepływ światła i powietrza.
W instalacjach gruntowych coraz częściej stosuje się konstrukcje o większej wysokości oraz układ wschód zachód, który sprzyja lepszemu wykorzystaniu światła odbitego.
Warto również zwrócić uwagę na sposób mocowania paneli do konstrukcji. W przypadku modułów bifacjalnych zaleca się montaż na obejmach bocznych, zgodnie z dokumentacją techniczną modułu, zamiast rozwiązań, które ograniczają dostęp światła do spodniej części panelu.
Dodatkowo warto pamiętać o prowadzeniu okablowania i stosowaniu uchwytów. Elementy zamocowane pod modułem, szczególnie szerokie koryta kablowe lub pętle przewodów, również mogą powodować miejscowe zacienienie tylnej strony panelu i obniżać uzysk.
Czytaj także: Konstrukcja pod panele fotowoltaiczne na gruncie – jak wybrać odpowiednią?
Odstępy i orientacja paneli: często pomijany detal
W kontekście tego, jak montować panele bifacial, istotne znaczenie mają również odstępy między rzędami modułów oraz ich orientacja względem słońca. Zbyt małe odległości powodują wzajemne zacienianie paneli, co ogranicza dostęp światła do tylnej strony i zmniejsza efekt bifacjalny.
W instalacjach gruntowych zaleca się większe rozstawy niż w klasycznych systemach PV, zwłaszcza przy niższym kącie padania promieni słonecznych zimą. Odpowiednia orientacja, w tym układ wschód zachód, pozwala lepiej wykorzystać światło rozproszone i odbite, zwiększając całkowity uzysk energii.
Warto dodać, że dobór rozstawów powinien wynikać z obliczeń zacienienia dla konkretnej szerokości geograficznej, wysokości konstrukcji i kąta nachylenia. Zbyt gęste upakowanie stołów może zmniejszyć uzysk jednostkowy tak mocno, że korzyść z bifacjalności zostanie w dużej części zjedzona przez zacienienie międzyrzędowe.
Sprawdź również: Jak ustawić panele fotowoltaiczne na gruncie? Kompletny poradnik dla inwestorów
Najczęstsze błędy przy montażu paneli bifacjalnych
Podczas montażu paneli bifacjalnych często popełniane są błędy, które mogą znacząco obniżyć opłacalność przedsięwzięcia. Do najczęstszych należą:
- montaż paneli zbyt blisko podłoża,
- zastosowanie ciemnej nawierzchni pod modułami,
- użycie masywnych balastów zacieniających tylną stronę panelu,
- brak analizy współczynnika albedo już na etapie projektowym.
Warto dodać jeszcze jeden często pomijany aspekt, czyli błędy w doborze modułu i konstrukcji pod kątem dopuszczalnych punktów mocowania. Moduły bifacjalne, zwłaszcza dwuszybowe, potrafią mieć bardziej wymagające wytyczne montażowe i ich pominięcie może wpływać nie tylko na uzysk, ale też na warunki gwarancji producenta.
Uniknięcie tych błędów to jeden z powodów, dla których warto dokładnie przeanalizować, jak montować panele bifacial jeszcze przed zakupem komponentów.
Sprawdź również: Montaż konstrukcji pod panele fotowoltaiczne – top 11 najczęstszych błędów
Jak montować panele bifacial: podsumowanie
Panele bifacjalne są rozwiązaniem wymagającym szczególnej staranności na etapie projektowania i wykonania instalacji. Ich montaż wymaga odpowiedniej konstrukcji i dobrze dobranego podłoża. Dopiero połączenie tych elementów pozwala uzyskać realny wzrost produkcji energii.
Dlatego planując inwestycję, warto spojrzeć na nią całościowo, ponieważ wiedza o tym, jak montować panele bifacial, bezpośrednio przekłada się na efektywność i zwrot z instalacji.
